Lamsosaties en kleisoldaatjies 

Losweg vertaal beteken Xi’an iets soos westelike vesting. Dis die hoofstad van die Shaanxi Provinsie in China, maar op ‘n kaart van dié groot land lê Xi’an glad nie wes nie. Om die waarheid te sê, daar is baie meer land tussen Xi’an en die westelike grens van China as tussen Xi’an en die oostelike kus van dié reusagtige land.

IMG_0175

Die naam het meer te doen met antieke China, wat heelwat kleiner was, toe Xi’an ‘n belangrike nodus op die syroete was. Van hier af het die syroete weswaarts gestrek tot aan die Middelandse See en ooswaarts verdeel in twee roetes, een noordwaarts na Beijing en een suidwaarts tot by Hangzhou. Xi’an was dus die laaste bekende punt (in die weste) vir ou China.

Argeoloë het bewyse gekry van bewoonde nedersettings in die omgewing van Xi’an met ‘n ouderdom van meer as 6,500 jaar. Uit die gedokumenteerde geskiedenis blyk dit dat Xi’an 32 eeue gelede reeds die hoofstad van China, in die tyd van die Zhou Dinastie, was.

IMG_0204

Kortom, dis ‘n bitter ou stad.

Tydens die Qin Dinastie het die Eerste Emperor van China, Qin Shi Huang, ook Xi’an as hoofstad verkies. Dit was so 220 jaar voor Christus.

Dit was hy wat die kleisoldate, die sogenaamde Terracotta Warriors, laat maak het. Hy was ook bekend vir allerhande verkeerde redes – hy was agterdogtig, bygelowig en magsbehep. En vreeslik lief vir homself. Hy wou nie alleen in die hiernamaals wees nie, en het die leër van kleisoldate laat maak om hom te beskerm. En die makers van die kleibeelde is almal op sy bevel vermoor.

‘n Besoek aan Xi’an sonder om te gaan kyk na die kleisoldate is soos om Kaapstad te besoek en nie op Tafelberg gaan nie of Namibië te besoek sonder om vleis te eet. Die plek waar die kleisoldate is, is ‘n hele entjie buite die stad en mens moet ‘n spesiale bussie daarheen neem.

Die vonds is terloops ontdek toe ‘n boer ‘n put gegrawe het op sy plasie in 1974.

IMG_0112

IMG_0115

Dis eenvoudig die moeite werd om ‘n gids tydens die besoek te gebruik – so spaar mens baie verdwalery en kry die noodsaaklike inligting. En die plek is ontsaglik groot. Min mense weet dat die opgrawings en restourasie ‘n voortdurende proses is. Soos nuwe opgrawings gedoen word, word elke artefak stukkie vir stukkie aanmekaar gelas en uitgestal as deel van die groter wordende versameling.

IMG_0091

Liu Bang, die heerser uit die Han Dinastie, het Xi’an se aansien as hoofstad verstewig deur die grootste paleis op aarde hier te bou. Rondom die paleisgronde van omtrent 36,000ha het hy die oorspronklike stadsmure laat bou in 194 v.C. Hierdie mure, en ook gedeeltes van die paleis en die stad, is later verwoes. Eers tydens die Ming Dinastie, in 1370, is die stadsmure herbou. Hierdie mure staan vandag nog en blok die oustad netjies af.

IMG_0186

Ons het fietse gehuur en bo-op die mure reg rondom die oustad gery, ‘n afstand van omtrent 12km. Dis ‘n wonderlike manier om die stad so uit die hoogte te verken. Duckelina het dit net so geniet.

IMG_0196

O ja, en dis nogal gerieflik om iewers in die oustad te bly – die oustad is lekker kompak en vrek interessant. Chinese kaligrafie verg toewyding en ‘n akkurate hand. In die oustad sorg kaligrafie vir ‘n gesonde subkultuur en -industrie.

IMG_0318

Xi’an het ook ‘n groot getal Islamitiese Chinese. Die Moslemmark in ‘n deel van die oustad is ‘n fees vir straatkos-verslaafdes soos ons.

IMG_0154.JPG

Maar wees paraat vir die honger massas.

IMG_0151

Die goeie nuus is dat die ouens ook lief is vir lam. En sosaties braai.

IMG_0161

Karkasse word sommer op die perseel ontbeen, so ‘n sosatie is ‘n eerlike, goeie gehalte aanbod.

IMG_0163

Behalwe lamsosaties is die Moslemdeel van Xi’an ook bekend vir allerhande ander Halaalkos.

IMG_0172

Sedert die 1990s het Xi’an, ten spyte van sy antieke verlede, ‘n belangrike fokuspunt van ekonomiese ontwikkeling in China geword. Vandag woon 8,7 miljoen mense in die stad en 13,5 miljoen inwoners in die metropool. Xi’an is ‘n merkwaardige mengsel van oud en nuut – aan die een kant is daar prominente erkenning van kultuur, kuns en geskiedenis en aan die ander kant energieke ontwikkeling en vernuwing.

IMG_0202

IMG_0286

IMG_0274

Baie moeite word gedoen met die stad as blyplek van mense – openbare ruimtes is aantreklik, stapstrate, fietspaaie en voetgangervloei is goed beplan en parke en tuine word ordentlik versorg.

Elke aand word ‘n gratis waterkonsert aangebied – ‘n vertoning van spuitfonteine op die maat van klassieke musiek. Sommer net vir die inwoners (en besoekers) om te geniet.

IMG_0292

IMG_0305

Iewers het ek ‘n stukkie (Chinese?) wysheid raakgelees – ‘n teken van volhoubaarheid is as oupas vrugtebome vir hul kleinkinders plant. Ek wil graag hier byvoeg – as ‘n stad se siel rondom sy inwoners beplan word, en nie om motorkarre nie, gee ons ‘n treetjie op die pad na volhoubaarheid.

Advertisements

Skrywer: oudoring

Eendag, lank gelede, het my pad gekruis met Sugnét. Ons was studente, verlief en verloof en later ook getroud, en het saam op 'n nuwe pad begin loop - nou reeds vir meer as dertig jaar. Ons is Dorslanders en woon gelukkig saam in Swakopmund. Wel, by tye, as ons nie reis nie.

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

w

Connecting to %s