Salig is die wat snorkel

Kota Kinabalu, of KK soos die stad bekend is, is die hoofstad van die Maleisiese staat Sabah op die eiland Borneo. Omtrent twee-derdes van Borneo word beheer deur Indonesië. Maleisië het die ander derde, eintlik net die noordelike deel. Die piepklein Brunei enklawe verdeel die Maleisiese deel tussen Sarawak (wes) en Sabah (oos).

Baie van KK se inwoners is Chinees van oorsprong. Hulle bly al vir eeue op Borneo en noem hulself Maleiers. Nes Chinese het Arabiere ‘n sterk invloed op Borneo gehad – vandag nog het Borneo ‘n sterk Moslem-gemeenskap danksy die verkondiging van dié geloof ‘n paar eeue terug. Dan is daar die mense wat oorspronklik op Borneo gewoon het en ‘n paar minderheidsgroepe soos Indiërs en Filipyne wat later bygekom het. En natuurlik toeriste, soos ons.

IMG_1525

Inligting oor die oorspronklike inwoners en geskiedenis van Borneo is opvallend skraps. Beter gedokumenteerd is die Britse hoofstuk van Borneo se geskiedenis. Aanvanklik was KK se naam Jesselton, vernoem na een van die hoofkoppe van die British North Borneo Company. Dié maatskappy het Jesselton as hawe gebruik om die hulpbronne uit Borneo se woude te tap – hout, rottang en rubber. Die Britte het eintlik net belanggestel in die oostelike deel van Borneo en het hierdie gedeelte, bekend as Sabah, as ‘n streek onder beheer van ‘n maatskappy gekolonialiseer. Ter beskerming van die maatskappy is die Union Jack oor Sabah gehys. Jesselton was egter nie die hoofstad van Sabah nie, maar Sandakan verder suid.

Soos elders in Maleisië is die Britte deur die Japanese uit Jesselton verwilderd tydens die Tweede Wêreldoorlog. Op hul uittog verwoes die Britte die stad om niks vir die Japanese na te laat nie. Die Japanese was nie eintlik in Borneo se hulpbronne geïnteresseer nie, maar Sabah was ‘n belangrike strategiese houvas in suidoos-Asië en vier jaar later verwoes die Britte die stad nog meer toe hulle Jesselton stook met bomme om die Japanese weer uit te kry. Net drie geboue bly staan aan die einde van die oorlog, die Japanese onttrek en die British North Borneo Company keer terug.

Die maatskappy steier onder die skuld en ‘n groot gebrek aan ontwikkelingskapitaal. Om Jesselton weer op te bou, word die verantwoordelikheid van die Britse Kroon – nou as die hoofstad van Sabah. Dis ‘n taak wat die Britse administrasie teësinnig en verbeeldingloos aanpak en die produk is ‘n onopwindende, doodgemiddelde plek. Meer nog, as gevolg van sy Britse wortels is KK ‘n tipiese primaatstad – regeringsinstansies en hoofkantore is hier gesentreer en die stad groei uit sy nate, terwyl ander dele van die land aankarring of agteruitgaan. Net soos ander lande met primaatstede (dink Windhoek, Namibië) is groei en ontwikkeling dus ruimtelik baie oneweredig.

KK is boonop vasgedruk tussen die see en berge. Grond vir ontwikkeling is beperk en die stad groei of lineêr, of op drooggelegde moerasgebiede styf teenaan die see. Arm mense het ‘n uitweg vir hierdie dilemma gekry en sommige, veral die Filipynse nedersetters, bou hul huise op stelte in die vlak kusstrook. Dis eintlik ‘n tipe plakkery, met die noodwendige uitdagings van munisipale diensvoorsiening wat ver tekortskiet.

IMG_1478

Vandag is die hawegebied ‘n miernes van bote wat die see-plakkers daagliks heen-en-weer tussen KK en hul blyplekke vervoer. Die hawegebied is ook aangrensend van die nat- en droë markte asook die grootste straatkosmark.

Dan is daar ook nog die naweek markte in Gaya Straat. Naas die markte is daar die malls. ‘n Duitse vriend van ons praat van die “Einkauftempels”. Ons het agt van dié sentrums in KK getel. En KK is omtrent so groot soos Windhoek. Sentrums is natuurlik ‘n erg Maleisiese ding – omdat dit so warm is en die lugreëling onverbeterlik is, is sentrums gewilde uithangplekke. En ons moet bieg, ons het al ‘n paar maal skuiling gaan soek teen die hitte in so ‘n sentrum.

IMG_1519

So, wat doen mens eintlik in KK? ‘n Rapsie meer as 1,600 km vanaf Kuala Lumpur is KK die poort na Borneo, die “ander deel” van Maleisië.

‘n Entjie weg van die bedrywige hawegebied lê KK se wit, uitgestrekte strande waar die inwoners kuier en ‘n mooi sonsondergang geniet. Oorkant KK lê ses eilande. Die grootste een is Gaya, waar die Britte aanvanklik nes geskop het. Gaya het permanente inwoners. Die ander vyf eilande is onbewoond, behalwe vir die personeel van die luukse oorde. Drie van hulle, Sapi, Mamutik en Manukan is gewilde dagbestemmings per boot. Ons besluit om by twee van hulle te gaan snorkel.

IMG_1538

Snorkel by die eilande naby KK is nie so indrukwekkend soos by die Perhentian eilande nie. Sigbaarheid is effens swakker, daar is baie meer mense en ons moes effens verder swem om by die korale en visse te kom. Maar die mees ontstellende ding was die besoedeling wat ons gesien het. Plastiek afval is ‘n massiewe uitdaging en die seebodem ontgeld dit liederlik. Afgesien van die plastiek is daar ook geweldig baie dryfhout, blare en droë materiaal uit die woude wat in die see beland. Gevolglik is die toeganklikheid van KK se kuslyn baie beperk, en swembare strande baie gewild.

IMG_1547

Snorkel is vir my ‘n stil, salige belewenis. ‘n Gewyde sport, byna heilig. Want al snorkel jy saam met iemand, is jy alleen en op jou eie. Jy ontdek, maar kan dit nie met iemand deel nie. Praat is uit – ten minste solank jy gemasker is. En terwyl jy snorkel, kan jy hoogstens beduie. Dis ook ‘n uiters beheersde sport. Want as jou asemhaling hand-uit ruk gaan jy onmiddellike probleme hê. Vir my wat geseënd is met hopelose koordinasie is dit elke keer ‘n uitdaging om my asemhaling ritmies en egalig te hou.

Nogtans is snorkel salig. Dalk is een saligspreking uitgelaat met die skrywe van Die Bybel: “Salig is die wat snorkel, want aan hulle word die wonderwêreld onder die water gewys”.

Advertisements

Skrywer: oudoring

Eendag, lank gelede, het my pad gekruis met Sugnét. Ons was studente, verlief en verloof en later ook getroud, en het saam op 'n nuwe pad begin loop - nou reeds vir meer as dertig jaar. Ons is Dorslanders en woon gelukkig saam in Swakopmund. Wel, by tye, as ons nie reis nie.

2 gedagtes oor “Salig is die wat snorkel”

  1. Ek los elke keer jou skrywe tot heel laaste, sodat ek op my tyd kan kyk en lees. Weereens baie geleer, dankie. Ek en Bertus wonder dikwels of ons na die Borneo kant van Maleisië toe moet gaan, of liewer nie. Nou het ek my antwoord. Klink nie of ons daarvan gaan hou nie. Ek hou van die saligspreking wat moontlik uitgelaat is.☺ Jy verwoord die snorkel ondervinding mooi, en op ñ waar manier.

    Liked by 1 person

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

w

Connecting to %s