Die kitaarmakers

Ons vlieg na Manila in Filipyne vanaf Kota Kinabalu uit Maleisië. Tot ons otnugtering hoor ons dat ons bewys van ‘n uitvliegkaartjie moet hê. En net daar moet ons kaartjies koop. Die slegste hiervan is dat ons nou ‘n vaste datum het, wat beteken dat ons skielik ‘n program het. Program klink vir my soos ‘n beplande ding, amper soos vakansie. En ons is nie met vakansie nie. 

Uit Manila vlieg ons na Cebu eiland, kry blyplek en gaan slaap. Ons besluit om die volgende dag Cebu City eers bietjie te verken. Dit reën buitendien. Dis ‘n stokou plek. Maar dis bedrywig. Die sypaadjies is nou, dis digbebou en daar is vreeslik baie mense op straat. Ten spyte van die triestige weer. Meeste geboue is verslete en voos geleef. Ons vleg tussen markte en smouse, onder sambrele en afdakke, tussen driewiele en jeepneys, om en deur plasse water in die holgeryde strate. 

Ferdinand Magilaan het in Cebu geland op sy tog uit Spanje rondom die wêreld. Dit was in 1521. Ferdinand en sy manskappe ontmoet ‘n paar aangename Filipyne, maak pelle en besluit om te bly. 

Op Ferdinand en sy manne se aanbeveling word Spanje se vlag in Cebu gehys. Cebu is ‘n veilige, strategiese hawe en ‘n fort word gebou. Nogal in ‘n driehoekformaat. Die Spanjaarde is goeie Katolieke en begin die heidense Filipyne bekeer. Kerke word gebou en die Filipyne word gedoop en getrou. Die kerstening het ‘n rimpeleffek, meer kerke word gebou en Cebu en nog ander Filipynse eilande word Katoliek. Die pous is tevrede. Magelaan se kruis word ‘n belangrike simbool vir die christene van die Filipyne en staan vandag netjies bewaar onder ‘n koepel op ‘n plein, waar dit daagliks deur duisende besoek word.


Die godsdienstigheid van die Filipyne is moeilik om mis te kyk. Danksy die Spanjaarde. Orals staan daar kerke en katedrale, van die oudste amper vyfhonderd jaar oud. Bybelversies en verwysings na bybelversies is op die mure van skole, op die Jeepneys, op plakkate, in die busse, oral. En daar is kerke, kerkskole en bybelskole. Die godsdienstigheid gee die Filipyne ‘n opvallende eerlikheid – geen pretensie, geen verweer, soos Francois van Coke en Karen Zoid sing. Wat jy sien is wat jy kry. Filipyne is vriendelik en opreg belangstellend. Onopgesmuk. Eenvoudig en nederig. Behulpsaam.

Uitbundig en warmbloedig soos Spanjaarde mos maar is, het die Spanjaarde ook die Filipyne geleer om partytjie te hou en musiek te maak. So raak die Spanjaarde en die Filipyne ook al hoe aantrekliker vir mekaar. Verhoudings ontwikkel en paartjies word meer as vriende. So ewe vertrouelik vra een van die Spanjaarde toe op ‘n mooi aand vir sy Filipynse musiekpelle of iemand sy kitaar kan regmaak. Of miskien ‘n nuwe kitaar kan maak. Behulpsaam soos die Filipyne maar is, begin van hulle om aan die kitare te werk. Gaandeweg maak hulle ook nuwe kitare vir die Spanjaarde. 


Ons hoor van die kitaarstorie en besluit om te gaan kyk. Op ‘n driewiel met ‘n vriendelike, geduldige loots. Diep tussen eenvoudige huise in, verby werwe met spelende kinders, honde, hoenders en bokke. Ons hoor en ruik varke, die straatjies is nou en gepak. Voetgangers, Jeepneys en driewiele. ‘n Jeepney met Psalm 91:11 op die voorruit gaan ‘n ander een met Jeremia 29:11 verby. Ons ry in God Bless Our Way. Ons weet ons is veilig.


Die kitaarfabrieke sit naby aan mekaar in dieselfde straat. In ‘n onopvallende buurt. Behalwe die ontvangs en kantoor is daar amper niks modern aan die fabrieke nie. Werkers wat met eenvoudige werktuie op ‘n ry langs mekaar onder ‘n langwerpige afdak sit. Elkeen doen net ‘n deeltjie. Sommige saag, ander werk met beitels, een gom, die ander een klamp dié gomdele met bamboesknypers vas, een skuur, een poleer, en so aan. Sedert die koms van die Spanjaarde maak Filipyne só kitare. Op dieselfde manier, met die hand en net met eenvoudige toerusting. Die vaardigheid bly in die familie en word van geslag tot geslag oorgedra. Pa en seun sit op dieselfde produksielyn.


Chet Atkins het my bekend gestel aan die kitaar. Chet was ook bekend as Meneer Kitaar omdat hy so bedrewe was op die snare. Sy vriend Floyd Cramer was ewe knap op klavier. Chet en Floyd se uitgeknipte, skoongeskeerde gesigte was effens verlore op die geel agtergrond van die omslag van hul langspeelplaat en ek het nogal gewonder hoe hul instrumente moes gelyk het. Chet was ‘n ietwat onderskatte musikant. En ek het eintlik nooit weer van hom gehoor nie, totdat Mark Knopfler, Dire Straits se man, hom eendag in 1990 genooi het om saam musiek te maak. Saam prewel en tokkel hulle Poor Boy Blues op hul album, “Neck and Neck”. Meneer Kitaar is in 2001 oorlede maar hy sou beslis die Filipynse kitare kon waardeer, nes ek.

Cebu eiland is ‘n lang maer eiland. Soos ons uit die digbewoonde dele van Mactan, LapuLapu en Cebu City beweeg raak dit net mooier en mooier. Die bus kronkel moeisaam tussen al die verkeer, hoër op met die middellande totdat ons weer begin afdaal na die weskus. Ons volgende bestemming is Moalboal. 


Moalboal is mooier as sy naam. Duikers van regoor die wêreld dink ook so. Hier is hope duikskole, ingeryg tussen die Panagsama strand en ‘n onduidelike grondstraatjie. Tussen die duikskole is daar restourantjies en blyplekke ingedruk. Ons geniet ‘n koue goue op die stoep van ‘n restourant wat aan ‘n afgetrede Duitser behoort. Die uitsig is onverbeterlik. Jawohl, maak vol! Môre gaan ons snorkel.


Onthou die naam Quo Vadis. Gawe klomp. Ons vra vir inligting oor snorkel en die huur van toerusting. Hulle nooi ons sommer saam op hul boot Smiling Star. Voordat jy kan sê “dankie”, sit ons. Saam met die duikers val ons in die water. Behalwe die gebruiklikes, sien ons klomp nuwe soorte visse en korale. Ons swem saam met drie seeskilpaaie. En saam met miljoene sardyne wat in ‘n vormlose formasie saambondel. Die bondel stulp uit, krimp ineen, swenk weg, verdeel en omsingel ons. Ons snorkel totdat ons oumensvelle op ons tone het. 


Daardie aand wonder ek of daar in die hemel ook wit strande met piesangbome en kokosneute sal wees. Of tropiese vissies van allerhande kleure, korale en lou turkooisblou waters. Seeskilpaaie en sardyne. En Filipynse kitare. 

Advertisements

Skrywer: oudoring

Married for 30 years to Sugnét. Two children. We call Namibia our home country, but travel currently as part of a sabbatical year.

13 thoughts on “Die kitaarmakers”

  1. Ek lees eers vanoggend by jou. Het dit uitgestel tot ek alleen is en net kan indrink. En ‘saam’ ervaar. Hierdie spesifieke skrywe van jou is spesiaal. Dalk oor die kitaar stories? Daar steek so ñ ietsie van ñ heimwee sy kop tussen jou woorde uit, en dit is goed. Want dan ervaar ek as leser jou vertelling ook meer persoonlik. Ek kan my behoorlik in die snorkel uitstappie inleef! … Mag daar asseblief eilandjies met palmbome, blou-blou water en tropiese visse in die hemel wees.

    Liked by 1 person

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s