Die kitaarmakers

Vanaf Kota Kinabalu uit Maleisië vlieg ons na Manila in Filipyne met Air Asia. Op die lughawe hoor ons, tot ons otnugtering, dat ons bewys van ‘n uitvliegkaartjie moet hê. En net daar moet ons kaartjies koop. Die slegste hiervan is dat ons nou ‘n vaste datum het, wat beteken dat ons skielik ‘n program het. Program klink vir my soos ‘n beplande ding, amper soos ‘n konsert of ‘n vakansie. En ons is nie met konsert of vakansie nie.

Uit Manila vlieg ons na Cebu eiland, kry blyplek en gaan slaap. Ons besluit om die volgende dag Cebu City eers bietjie te verken. Dit reën buitendien.

Cebu is ‘n stokou plek. Maar dis bedrywig. Die sypaadjies is nou, dis digbebou en daar is vreeslik baie mense op straat. Ten spyte van die triestige weer.

IMG_1838

Meeste geboue is verslete en voos geleef. Ons vleg tussen markte en smouse, onder sambrele en afdakke, tussen driewiele en jeepneys, deur en om plasse water, in holgeryde strate.

IMG_1847

Ferdinand Magilaan is deur die Spaanse regering opdrag gegee om rondom die wêreld te vaar met ‘n boot. Op sy tog land hy in Cebu, iewers in 1521.

Ferdinand en sy manskappe het op daai stadium genoeg gehad van ‘n skommelende seilboot, slegte kos en vaal geselskap en besluit om onbepaald anker te gooi in hierdie deel van die wêreld. Ferdinand en sy manne se pad kruis met ‘n paar aangename Filipyne, hulle maak pelle en besluit om te bly. Op hul aanbeveling word die Spaanse vlag in Cebu gehys. Cebu is ‘n veilige, strategiese hawe en die Spanjaarde bou ‘n fort. In ‘n driehoekformaat. En hys hulle vlag.

IMG_1851

Spanjaarde is goeie Katolieke en begin die heidene bekeer.

Kerke word gebou en die Filipyne word gedoop, getrou en begrawe. Die kerstening het ‘n rimpeleffek, meer kerke word gebou en Cebu en nog ander Filipynse eilande word Rooms Katoliek. Die pous is tevrede. Magelaan se kruis word ‘n belangrike simbool vir die christene van die Filipyne en staan vandag netjies bewaar onder ‘n koepel op ‘n plein, waar dit daagliks deur duisende besoek word.

IMG_1858

Amper vyfhonderd jaar later is die godsdienstigheid van die Filipyne nogsteeds moeilik om mis te kyk. Danksy Magelaan en sy manne. Orals staan daar kerke en katedrale, van die oudste amper vyfhonderd jaar oud.

IMG_1855

Bybelversies en verwysings na bybelversies is op die mure van skole, op die Jeepneys, op plakkate, in die busse, oral. En daar is kerke, kerkskole en bybelskole.

Die godsdienstigheid gee die Filipyne ‘n opvallende eerlikheid – geen pretensie, geen verweer, soos Francois van Coke en Karen Zoid sing. Wat jy sien is wat jy kry. Openhartig. Vriendelik en opreg belangstellend. Wil graag help. Onopgesmuk. Eenvoudig en nederig.

IMG_1832

Die Jimneys raak ons manier van vervoer – die opwindenste, mees bevredigende manier van openbare vervoer denkbaar.

Uitbundig en warmbloedig soos Spanjaarde mos maar is, het die Spanjaarde ook die Filipyne geleer om partytjie te hou en musiek te maak. So raak die Spanjaarde en die Filipyne ook al hoe aantrekliker vir mekaar. Verhoudings ontwikkel en paartjies word meer as vriende.

Ewe vertrouelik vra een van die Spanjaarde toe op ‘n mooi aand vir sy Filipynse musiekpelle of iemand sy kitaar kan regmaak. Of miskien ‘n nuwe kitaar kan maak. Behulpsaam soos die Filipyne maar is, begin van hulle sommer self om aan die kitare te werk. Maar dit bly nie net by die herstel van kitare nie. Gou-gou begin hulle nuwe kitare vir die Spanjaarde maak.

IMG_1904

Blykbaar word die kitare vandag nog gemaak, deur dieselfde families wat dit vyfhonderd jaar terug gemaak het. Op dieselfde persele, op dieselfde manier. Ons hoor van die kitaarstorie en besluit om te gaan kyk.

Eers vra ons rond of iemand daarvan weet. Ons speurtog lei ons tussen eenvoudige huise in, verby werwe met spelende kinders, honde, hoenders en bokke.

IMG_1899

Almal wil help, maar kan nie. Totdat ons ‘n geduldige, vriendelike driewiel-eienaar raakloop.  Hy neem ons met sy ryding dieper die woonbuurte in. Die strate is vol van ander driewiele, voetgangers en Jeepneys. Op elkeen van die rygoed is daar ‘n bybelversie. Een met Psalm 91:11 op die voorruit gaan ‘n ander een met Jeremia 29:11 op die agterruit verby. Ons ry in God Bless Our Way. Ons weet ons is veilig.

IMG_1900

Die kitaarfabrieke sit naby aan mekaar in dieselfde straat. Kitaarstraat. In ‘n onopvallende buurt.

En die kitare word vandag nog deur dieselfde families gemaak, wie dit vyfhonderd jaar terug gemaak het. Op dieselfde persele, op dieselfde manier.

IMG_1914

Behalwe die ontvangs en ‘n kantoor is daar niks modern aan die fabrieke nie. Werkers wat met eenvoudige werktuie op ‘n ry langs mekaar onder ‘n lang afdak sit.

IMG_1910

Elkeen doen net ‘n deeltjie. Sommige saag, ander werk met beitels, een gom, die ander een klamp dié gomdele met bamboesknypers vas, een skuur, een poleer, en so aan.

Sedert die koms van die Spanjaarde maak Filipyne só kitare. Op dieselfde manier, met die hand en met eenvoudige toerusting.

IMG_1913

Vaardigheid bly in die familie en word van geslag tot geslag oorgedra. Pa en seun sit op dieselfde produksielyn. Met radioklanke as geselskap.

IMG_1905

Chet Atkins het my bekend gestel aan die kitaar. Chet was ook bekend as Meneer Kitaar omdat hy so bedrewe was op die snare. Sy vriend Floyd Cramer was ewe knap op klavier. Chet en Floyd se uitgeknipte, skoongeskeerde gesigte was effens verlore op die geel agtergrond van die omslag van hul langspeelplaat en ek het nogal gewonder hoe hul instrumente moes gelyk het. Chet was ‘n ietwat onderskatte musikant. En ek het eintlik nooit weer van hom gehoor nie, totdat Mark Knopfler, Dire Straits se man, hom eendag in 1990 genooi het om saam musiek te maak. Saam prewel en tokkel hulle Poor Boy Blues op hul album, “Neck and Neck”. Meneer Kitaar is in 2001 oorlede maar hy sou beslis die Filipynse kitare kon waardeer, nes ek.

Na ons kuier by die kitaarmakers van Cebu gryp ons weer die driewiel, terug na ons blyplek toe.

IMG_1920

Cebu eiland is ‘n lang maer eiland. Soos ons uit die digbewoonde dele van Mactan, LapuLapu en Cebu City beweeg, raak dit net mooier en mooier. Die bus kronkel moeisaam tussen al die verkeer, hoër op met die middellande totdat ons weer begin afdaal na die weskus. Ons volgende bestemming is Moalboal.

IMG_1861

Moalboal is mooier as sy naam. Duikers van regoor die wêreld dink ook so. Hier is hope duikskole, ingeryg tussen die Panagsama strand en ‘n onduidelike grondstraatjie. Tussen die duikskole is daar restourantjies en blyplekke ingedruk.

IMG_1956

Ons geniet ‘n koue goue op die stoep van ‘n restourant wat aan ‘n afgetrede Duitser behoort. Die uitsig is onverbeterlik. Jawohl, maak vol! Môre gaan ons snorkel.

Jawohl

Onthou die naam Quo Vadis. Gawe klomp jong mense. Ons vra vir inligting oor snorkel en die huur van toerusting. Hulle nooi ons sommer saam op hul boot Smiling Star. Voordat jy kan sê “duik”, sit ons.

IMG_1940

Saam met die duikers val ons in die water. Behalwe die gebruiklikes, sien ons klomp nuwe soorte visse en korale. Ons swem saam met drie seeskilpaaie. En saam met miljoene sardyne wat in ‘n vormlose formasie saambondel. Die bondel stulp uit, krimp ineen, swenk weg, verdeel en omsingel ons. Ons snorkel totdat ons oumensvelle op ons tone het.

IMG_1960

Daardie aand wonder ek of daar in die hemel ook wit strande met piesangbome en kokosneute sal wees. Tropiese vissies van allerhande kleure, korale en lou turkooisblou waters. Seeskilpaaie en sardyne. En Filipynse kitare.

Advertisements

Skrywer: oudoring

Eendag, lank gelede, het my pad gekruis met Sugnét. Ons was studente, verlief en verloof en later ook getroud, en het saam op 'n nuwe pad begin loop - nou reeds vir meer as dertig jaar. Ons is Dorslanders en woon gelukkig saam in Swakopmund. Wel, by tye, as ons nie reis nie.

13 gedagtes oor “Die kitaarmakers”

  1. Ek lees eers vanoggend by jou. Het dit uitgestel tot ek alleen is en net kan indrink. En ‘saam’ ervaar. Hierdie spesifieke skrywe van jou is spesiaal. Dalk oor die kitaar stories? Daar steek so ñ ietsie van ñ heimwee sy kop tussen jou woorde uit, en dit is goed. Want dan ervaar ek as leser jou vertelling ook meer persoonlik. Ek kan my behoorlik in die snorkel uitstappie inleef! … Mag daar asseblief eilandjies met palmbome, blou-blou water en tropiese visse in die hemel wees.

    Liked by 1 person

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

w

Connecting to %s