Binne in Binnelandse Sake

Vandag is hier min mense, dink ek met die instap. Geen rye nie, net ‘n enkele persoon of drie wat sit op die bankie, wagtende. Agter die glasgordyn is daar meer mense as daarvoor. Hulle lyk almal besig, al maak die dowwe glans en die vetkolle op die glas dit moeilik om die beamptes se gesigte te herken.

Wat is die doel van ‘n glasgordyn? Mens kommunikeer swak deur die enkele gat wat gewoonlik op die verkeerde hoogte sit. Die glas is ook gewoonlik vuil en die prente of notas daarop is omtrent altyd skeef geplak. Maar die slegste ding van ‘n glasgordyn is dat dit skeiding veroorsaak. Verwydering. Geen kontak.

Nietemin, vandag is al die hokke agter die glasgordyn beman en daar kom musiekklanke van agter die glasgordyn. “How great Thou art” speel kliphard uit ‘n selfoon. Ek groet vriendelik en verduidelik dat ek vir ‘n nuwe paspoort aansoek doen. Terwyl ons besig is met die papierwerk, vra ek uit oor die musiek.

“Ons leer die woorde Meneer, want môre is dit begrafnis van iemand wat voorheen saam met ons gewerk het. Sy was lief vir dié lied en ons wil dit vir haar sing by die graf.”

En so leer ek vir Sharon, Rosalia en Lotte ken. Ons gesels in Afrikaans, oor verlof en werksbevrediging, oor vriendelikheid en omgee, en die tydelikheid van die lewe. Sharon maak die papierwerk klaar en sê dan dat ek vyf werksdae moet toelaat. Dis nou om die aansoek in Windhoek te kry, die nuwe paspoort uit te reik en dan die nuwe paspoort af te lewer in Swakopmund. Binnelandse Sake het geweldig verbeter, dink ek met die uitstap.

Twee dae later kry ons tyding dat ons dringend Suid-Afrika toe moet gaan. Weer is ek by Sharon om te hoor oor die vordering met my paspoort. Sy skakel ‘n nommer op haar selfoon. Dan verduidelik sy dat ek geen bekommernis moet hê nie, ek sal dit sommer direk in Windhoek kan optel. Sy gee vir my die selfoonnommer en belowe my dat die paspoort gereed sal wees. Wonderwerke gebeur dalk nog, dink ek.

Op pad Windhoek toe bel ons twee maal die nommer om te vertel hoe ons vorder op pad, en leer vir Max oor ‘n selfoon ken. Ons sien dat ons dalk eers na vyf in Windhoek kan wees, sal hy dan nog op kantoor wees? Geen probleem, ek wag vir julle, verseker hy ons.

Ons kom enkele minute voor vyf in Windhoek aan. Ek moet ver parkeer want die verkeer is woelig dié tyd van die dag. Weer bel ek vir Max. Hy wag vir my. Met die instap by Binnelandse Sake sien ek dat die hokke agter die glasgordyn leeg is, almal is al huistoe. Max kom by ‘n sydeur uit. ‘n Kaalkop man met ‘n bril. Hy kom na my toe met sy regterhand oop en ‘n groen boekie in sy linkerhand. Sy handdruk is ferm. Dan simpatiseer hy met my en wens ons ‘n voorspoedige reis toe met sy hand op my skouer. Wonderwerke gebeur nog, dink ek toe ek met die groen boekie daar uitstap.

Skielik voel ek beter oor die staatsdiens. Veral oor Binnelandse Sake. Hoe bevredigend moet dit nou wees om by die swartskaap van die staatsdiens te werk? En jou werk met soveel toewyding te doen? Maar die omgee en menslikheid maak my stil. En gee my baie padkos terwyl oor die leë vlaktes van die suide gly.

‘n Week of drie gelede het ek weer met Binnelandse Sake te doen. Ek moet ‘n apostiel kry. Dis ‘n dokument wat bevestig dat ‘n ander dokument eg is, in hierdie geval my verlengde geboortesertifikaat. So beland ek weer in Windhoek, want ‘n apostiel kan net in die hoofstad uitgereik word. Deur Justisie. Maar Justisie vind ‘n probleem met my dokument – die naam van die persoon wat die verlengde geboortesertifikaat uitgereik het, is nie op die dokument nie. Goed, ek sal na Binnelandse Sake in Windhoek gaan, dalk kan hulle my help om die eienaar van die handtekening op te spoor. En weer beland ek voor ‘n glasgordyn.

Ek verduidelik my uitdaging aan ‘n jong lenige lat met ‘n groot swartraambril. Ek vra of hy dalk die selfoonnommer van enigiemand in die Swakopmund-kantoor het, want dan kan ons mos ‘n foto van die handtekening whatsapp om te vra wie die eienaar is. Hy neem die dokument en verdwyn agter ‘n deur. Na vyf minute kom hy terug. Ons plan het nie gewerk nie, hy sal liewer ‘n nuwe verlengde geboortesertifikaat uitreik, en hy sal sy naam as verwysing op die dokument invul. Wonderwerke gebeur nog, dink ek.

Met my nuwe verlengde geboortesertifikaat en die ingevulde aansoekvorm vir die apostiel is ek terug na Justisie. Maria verduidelik dat aansoeke net eintlik in die oggend gedoen word, maar sy sal myne inneem. Ons gesels, en ek vertel hoe gaaf die lat by Binnelandse Sake was. Sy is net so vriendelik en belowe dat sy haar beste sal doen om die dokument geteken te kry, gewoonlik neem dit drie dae om ‘n apostiel af te handel.

Oor twee dae is ek terug by haar, want ons moet terug Swakopmund toe. Nee sy het nog nie die getekende apostiel uit die minister se kantoor ontvang nie, maar sy gaan desondanks sekermaak. En na vyf minute is sy terug, met ‘n nat nuwe apostiel in haar hand, rooi seël en al. Weer is ek oortuig dat wonderwerke daagliks gebeur. Water verander nie altyd in wyn nie, maar soms word nuwe dokumente uitgereik ten spyte van alle onwaarskynlikhede. Wonderwerke gebeur nie altyd ná ‘n skietgebed of ná ‘n beplande aksie nie. Nee, dit gebeur as gevolg van die onverstaanbaarheid van genade.

Maar eintlik gaan wonderwerke oor ‘n gesindheid, ‘n aanslag, die toon waarmee jy met ander mense praat. En as jy ook How great Thou art met oorgawe kan sing, maak dit alledaagse wonderwerke moontlik, dink ek.

Then sings my soul, my Saviour God, to Thee

How great Thou art, how great Thou art

 

Advertisements

Opus magnum

Daar is iets heiligs aan koormusiek. Veral op ‘n Sondagoggend, wanneer die dag nog jonk en die week nog vars is. Asof die lewe oorbegin. Jy nog ‘n kans kry. En as ek die volume oopdraai en die skuifdeure oopmaak, kom die eerste sonstrale saam met die geure van die tuin in, sien ek nuwe blomme raak, en smaak die eerste koppie koffie lekkerder as gewoonlik. 

Dalk was dit Fanie Smit se program voor die oggenderediens op die radio wat ‘n vroeë, onbewuste waardering vir koormusiek by my gevestig het. Fanie se stem en saaklikheid het respek afgedwing. Hy het breedvoerig verduidelik van die Walliese Mannekoor en die Mormoonse Tabernakelkoor, uitgewy oor elke komponis se lewe, woorde gebruik soos opus en majeur, en dan ‘n gedeelte van die oorspronklike beryming vertaal in keurige Afrikaans. Byna elke snit het hy afgesluit met ‘n saaklike “Dit was die beroemde … met hul vertolking van …”
Naas Fanie Smit het die tannies van die skoolkoor ook ‘n vormende rol in my lewe gespeel om koormusiek te waardeer. Hierdie tannies was bedrewe agter ‘n klavier, het my geleer van aksent en toon, hoe om dees en tees uit te spreek, en kon hulle monde besonder groot rek sonder om ‘n enkele klankie te laat uitkom. En hulle het my geleer van oogkontak, orde en toewyding.
Nie een van die skoolkore waarvan ek deel was, het ooit groot hoogtes bereik nie. Al het ek klavier geneem, het ek ook nooit verder as “Liewe maan” gevorder nie. Ek is ook nooit raakgesien as beleggingsmateriaal vir die Drakensbergse Seunskoor nie. My kennis van koormusiek, en eintlik klassieke musiek, het ook ontstellend min gebly. Ek raak maklik deurmekaar met die style, die tydperke en die komponiste van koormusiek. Al weet ek darem dat ‘n stukkie Orff destyds ingespan is om Old Spice te adverteer.
Nogtans beweeg koormusiek en klassieke musiek my. Dit maak my siel lig. Beswym my effens. Neem my gedagtes na waters waar rus is, laat my sweef na groen weivelde. 
Koormusiek het ook baie gehelp om by my ‘n liefde vir ander musiek te kweek. Al kan ek geen instrumente speel nie, en sukkel ek nog elke keer om middel C op die klavier te kry, is ek versot op musiek. En so terloops, is daar al ooit musiek mooier as Vivaldi se Lente geskryf?
Musiek laat my alledaagse dinge opnuut waardeer, kry my gou-gou in ‘n ander bui, en verskaf partymaal net genoeg vonk om ‘n besluit te neem. Musiek het ook ‘n manier om in my geheue vas te brand – ek kan byvoorbeeld nog die plek en reuk onthou toe ek Abba se I have a dream die eerste keer gehoor het. 
Musiek laat my ook peins. 
Onlangs is ons Brandberg toe, deur die Messum krater skuins agter Hentiesbaai. Terwyl ons tussen die verskrompelde welwitschias op die kaal Namibvlaktes ry, sweef die klanke van Dire Straits se Local Hero in die kajuit. En toe kry eenvoud nog ‘n betekenis by, vir my altans.
Namibië het kol-kol reën gehad, maar groot gedeeltes van die Dorsland is nog horingdroog. Die tekens is sleg – April en Mei is nie normaalweg goeie reënmaande nie. Ons ry om te gaan kuier by familie. Hulle het reën gehad en is bitter dankbaar daarvoor. Op pad daarheen lyk dit plek-plek droewig. Ons luister na David Kramer se Hemel en Aarde. Hy sing van die Verlosser en ‘n gebroke verbond. Oor droogte, oor kos sonder geur, oor ‘n afgeskeepte aarde, oor evolusie, en oor Oom Kallie. David se musiek is hartseer, eenvoudig, en diep. Gepas vir die oomblik. 
Saam met David wonder ek ook waarom ons vergeet om te waardeer. Hoekom wil ons so graag skel en stry? Hoekom skeep ons so maklik af? Hoekom is die mensdom so dom, dom, dom, dom?

Bestuur

Hoe het jy leer bestuur?

Die karre waarmee ek leer bestuur het se stuurwiele was groter as die stuurwiele wat mens in vandag se karre kry. Dunner, en wyer. So wyd dat ek partymaal onderdeur die stuurwiel se boog moes kyk om die pad te sien. Deesdae se stuurwiele is ook sagter, en daar is allerhande tekens en ekstra knoppies op vandag se stuurwiele waarmee mens die radio kan verstel, flikkerligte kan beheer, kyk hoe ver mens nog kan ry, ensomeer. Vandag se karre draai maklik, al is die stuurwiele soveel kleiner. Die ou karre se stuurwiele was eenvoudiger, en die voertuig het veel traer op die draai van die stuurwiel reageer.

Leer om te bestuur het bo-op my pa se skoot begin. Hy het ‘n stil stuk pad gekies en dan het ek oorgeklim tot op sy skoot. Die ratte en flikkerligte was sy verantwoordelikheid, ook die pedale wat my voete nie kon bykom nie. Ek moes net die stuur vashou. Met twee hande, tien-oor-tien posisie. En my oë op die pad hou. ‘n Eenvoudige taak.

Ek het verantwoordelik, nee belangrik, gevoel. Asof ek in beheer was van die ganse voertuig met sy vrag. Maar Pa het altyd sy hand veiligheidshalwe op die onderkant van die stuurwiel gehou. Net ingeval my aandag afdwaal, net ingeval ons skielik moes reageer. Al het ek in beheer gevoel, was hy die eintlike bestuurder. Die eintlike besluitnemer. Sy oë was meer op die pad as myne. 

Net soos ‘n seuntjie wat leer bestuur op sy pa se skoot, en dink dat hy in beheer is van die voertuig, laat God ons toe om die stuurwiel vas te hou. Kamma te bestuur. Ons dink dat ons in beheer is, asof ons die voertuig en sy vrag stuur. Maar eintlik is Hy in beheer, neem Hy die besluite, bestuur Hy. 

Relatiwiteit

Na ses maande op reis met rugsakke is dit tyd vir bestekopname.

Dit was ‘n besondere geseënde tyd. Geen terugslag of groot teëspoed nie, geen besering of ernstige siekte nie, geen groot verlies of diefstal nie. Ja, ek het wel ‘n ligte verkoue en ‘n loopmaag opgedoen, maar dit sou ek by die huis ook kon kry. En ek is besig om albei my groottoonnaels te verloor vanweë Rinjani, maar dis pynloos. Klink baie erger as wat dit is.

Wat was die beste? Onregverdige vraag. Teenvraag – wat is die kriteria?

Eintlik is ‘n vergelyking onvanpas. Elkeen van die lande het sy eie stel mooi herinneringe opgebou. Ons sal elkeen onthou oor sekere redes. En ons sal na elkeen kan terugkeer. Voor dan gaan ons eers probeer om by ander onbekende plekke op aarde uit te kom. Reis is om te ontdek, om te verken, om ‘n plek te ervaar. Nie eintlik om dit weer te besoek nie. En om te talm. Bietjie langer te vertoef, te beleef, om die plaaslike dinge te doen.

Waarskynlik het ons die gemiddelde ouderdom van rugsakreisigers wêreldwyd ‘n bietjie gelig. So ook die gemiddelde ouderdom van gaste in hostels en homestays. En saam met ander rugsakreisigers op busse en jimneys, driewiele, poegies, bote en oorslaaptreine het ons gesorg dat die gemiddelde ouderdom van hul tipiese passasiers effens klim. Nogtans het niemand ‘n wenkbrou gelig omdat ons aan die bokant van 50 is nie. Niemand het ons ge-oom of ge-tannie nie. Inteendeel, ons het nêrens Afrikaans gehoor nie. Ons het wel in Afrikaans stiltetyd gehou en met mekaar in Afrikaans gepraat. En geblog in Afrikaans. Maar dit was die enigste Afrikaans vir ses maande.

Dan was daar ook ‘n paar eerstes as Namibiërs: In Zhangjiajie, Guilin en Qindao en in verskeie ander plekke in China was ons waarskynlik die eerste Namibiese besoekers. In Coron het ons die tweede speldjie in Namibië op ‘n wêreldkaart gedruk (laat weet ons as jy dalk die eerste speldjie ingedruk het), en op die Kecil Perhentian in Maleisië het ons die eerste Namibiese spore getrap, so ook op Rinjani en twee van Indonesië se 17,000 eilande. Goed, as ons nie die eerste Namibiërs was nie, was ek waarskynlik die eerste een uit die suide van Namibië.

Ons het probeer om boek te hou van ons uitgawes, en ons het probeer om ons ervarings op te skryf. Ons kan raad gee, ons kan sekere goed aanbeveel en sekere goed afraai. Die bedoeling was nooit om ons inligting op te teken en as ‘n boek vol wenke te verkoop nie. Maar dis ook nie materiaal wat ek graag op skrif wil stel nie. Ervarings is afhanklik van persepsie, en die oorvertelling daarvan is bloot ‘n opinie. Twee mense kan dieselfde ding beleef en twee uiteenlopende stories daaroor vertel. Vir wie glo jy?

Hoekom het ons dan teruggekom? Oor klomp persoonlike redes. Familie is vir ons belangrik, en daar is ‘n paar dinge op hierdie front wat ons aandag nodig het. My 88-jarige pa het siek geword. Ons dogter wil trou. Ons seun wil universiteit toe gaan. Ons moes kies tussen voortreis of familie. En ons kies familie.

Miskien is dit ‘n geleentheid om suidelike Afrika opnuut te verken. Dis so ‘n wonderlike stukkie wêreld, hier onder ons neuse. Groot dele wat ons nog nie ken nie. En skielik wonder ek oor die betroubaarheid van die teks in my destydse Standerd 4 Aardrykskunde handboek. Waar is die mielie-vierhoek nou eintlik? Hoe wild is die Wildekus nou eintlik, of hoe groot is die Vaaldam regtig? Hoe lyk die Witwatersrand deesdae? Is die Vrystaat nogsteeds so plat? Waar begin en eindig die Karoo?

Op ons vlug met Ethiopian Airlines kyk ek na die verbeeldingryke fliek Interstellar. Ek gaan op ‘n reis deur ons kosmos, wat ek werklikheid noem. Konneksies tussen ons aarde en die uitspansel word gemaak, en die onderskeid tussen realiteit en denkbeeldigheid word vaag in ‘n spel van tyd, ruimte en swaartekrag. Soos alles ineen weef, word alles relatief – ‘n maand in die ruimte word etlike dekades op aarde; afstand, spoed en rigting word niksseggende verwysings; die effek van gewig en swaartekrag verdwyn. Die antwoorde op ons aardse omgewingsvraagstukke word in die heelal gesoek. Toekoms en hede raak deurmekaar, tyd word nie meer gemeet nie. Alles raak relatief, en alles hou verband met mekaar. En ek begin wonder – wanneer gaan die hede oor in die toekoms? Die antwoor is so vaag soos daai tyd net voordat jy aan die slaap raak. En soos in ‘n droom raak die onderskeid tussen my werklikheid en denkbeeldigheid relatief.

Dalk is reis ook so. Mens kry die antwoorde vir die uitdagings by die huis op ander plekke. Jou uitdagings word relatief, jy kyk na jou eie wêreld met ander oë. Ek waardeer weer die goed wat vir my vanselfsprekend geword het, ek raak weer opgewonde oor seldsaamheid en besondersheid.

Suidelike Afrika is so uitsonderlik mooi. Soveel verskeidenheid, soveel energie en soveel opwindende kontraste. Soveel kultuur en geskiedenis, soveel skoon lug en onbesoedelde omgewing, soveel minder mense. Soveel stilte, soveel kranse wat antwoord gee, soveel ongeskonde natuur.

Ja, daar is vuil op die ruit. Maar ons moet ‘n slag na die prentjie daarbuite kyk. En nie net na die vuil op die ruit bly staar nie. Die verskil tussen nou en die toekoms is relatief. Dalk is daar meer samehang as onderskeid, dalk maak dit sin om aan denkbeeldigheid aandag te gee. Dalk is ons drome nie so onwaarskynlik soos ons dink nie.

Eintlik is ons werklikheid so relatief.

Ons het gespring.

Vanuit werklikheid na onwaarskynlikheid. Miskien was dit dom en baie onverantwoordelik, maar dit was nie moeilik nie. En ons gaan nooit spyt kry nie.

img_0472

Meer as ‘n dagreis ver

IMG_3047

Om uit Labuan Bajo te kom, kan mens vlieg na Bali eiland. Of per veerboot en bus ry tot op Lombok eiland. Heelwat langer, baie goedkoper en met gewaarborgde avontuur. Klink vir ons na die perfekte opsie. Ter wille van die ondervinding, maar ook omdat ons op Lombok eiland wil wees en nie op Bali eiland nie.

Om ‘n kaartjie vir hierdie rit te kry, is egter ‘n saak van onsekerheid. Twee dae na mekaar is die kantoor onbeman in die namiddag. Met ons derde poging verskyn ‘n man uit die niet. Die boekie in sy hand lyk niks meer wettig as ‘n fondsinsamelingsboekie nie, nogtans oortuig hy ons met behulp van twee tolke dat dit amptelike kaartjies vir die boot-en-busvaart is.

IMG_3021

Die veerboot vertrek in die oggend uit Labuan Bajo se bedrywige hawe na Sape. Betyds daag ons op, met ons verdagte kaartjies, en kry saam met alle passasiers plek op die eerste dek. Sover lyk dit na ‘n wettige affêre.

IMG_3035

In die maag van die skip word die vrag gelaai. Lorries vol piesangs, kokosneute en rys, ‘n tenkwa, motorfietse, busse en gewone voertuie, en ‘n trokkie met beeste op.

Ons neem ons bagasie saam met ons na die dek waar al die ander passasiers saamdrom en ‘n sit- of slaapplek probeer kry. Toeriste maak omtrent die helfte van die passasiers op die boot uit.

Dis ‘n rumoerige besigheid. Behalwe dat hierdie bootvaart ‘n goeie toets vir ons geduld en reisfiksheid gaan wees, sien ons dit ook as ‘n wonderlike praktiese klas in Sosiologie. Behalwe dat sommige Indonesiese mans baie hard praat en graag skreeu op mekaar, rook hulle soos skoorstene, wat beteken dat ons boot eintlik lyk soos ‘n raserige stoomboot.

Een van die rokende manne het ‘n kitaar en hy dra skerppuntskoene. So tussen sy sigarette ryg hy die een na die ander minnelied uit. Aan die agterkant van die dek staar die moslem-vrouens onder hul kopdoekies stil na hom en na die TV-skerms wat terselfdertyd blêr. Daar is ook ‘n kroeg, wat al hoe luidrugtiger raak soos ons boot voortbeur deur die golwe.

Met ons aankoms in Sape wag daar ‘n verskeidenheid bussies op die boot se passasiers. Inligting is kripties, maar ons word beduie om die stroom mense te volg en ons vind ons weg tot binne een van die wagtende bussies. Die sitplekkies is klein en styf teen mekaar, en reeds vol mense. Bagasie word op die dak gelaai. Party passasiers ook. Ek sit by die deur, omdat ek nie bo-op of tussen die sitplekkies kan inpas nie. By die deur is daar meer spasie, en ek kan darem my linkerbeen by tye reguit maak. Maar die deur is eintlik die staanplek van twee manne wat die rol van kondukteurs het. Die deur bly oop tydens die rit, en hulle twee hang soos vinke by die deur uit terwyl hulle mense op die pad groet, pakkies oplaai en nog passasiers saamnooi. Die een, met ‘n ongemaklike aanwendsel, klim soos ‘n geitjie op en af op teen die bus se buitekant tydens die rit. Dalk word ons vandag nog ooggetuies van ‘n vermybare padongeluk.

Net voor skemer kom ons aan in Bima waar groter busse op ons wag. Ons kry sitplekke en ons bagasie word oorgelaai, ons koop ‘n eetdingetjie en die bus vertrek in die donker. So donker dat ons niks kan sien nie, maar kan agterkom dat die roete uiters bergagtig moet wees. Ons vorder stadig, en rol heen-en-weer in ons sitplekke soos die bus in en om die stikdonker draaie dreun.

Aan boord is ‘n groot TV-skerm, waarop Indonesië se weergawe van Afrikaans is Groot op DVD vir ons gewys word. Luid. So luid dat van die Spaanse medereisgers later kla. Flink skakel iemand die kanaal oor na ‘n fliek van Rambo. Ek sien dat Rambo ‘n ongemaklike opdrag en ‘n lang nag voor het, maar ek weet Rambo is ‘n raakvatter en maak my oë toe. Rambo sal dit kan uitsort.

Dis ‘n lang, stadige rit. Net na middernag bereik ons Plampang. En soos op ‘n vliegtuig, word ons wakkergemaak vir ‘n ete. Met die verskil dat daar geen personeel is om aandete aan boord te bedien nie. Ons moet uitklim en in rye staan vir ‘n bordjie Nasi Goreng. Rys, twee klein stukkies hoender, groenbone in ‘n lang sous en nog rys. Glad nie ‘n ete om te probeer onthou nie.

Dan weer verder. Die pad het nou minder draaie en bulte en ons slaap effens beter. Totdat die dag breek en ons aankom in Poto Tano aan die westekant van Sambawa. Die slaap was min en onsmaaklik, en ons voel broos. Hier parkeer die bus binne ‘n veerboot se maag, ons klim uit en kry sitplek op die dek van die boot.

Die veerboot vaar tot aan die oostekant van Lombok. Ons klim terug op die bus en ry tot in Mataram aan die westekant van Lombok. Dan in ‘n taxi tot in Senggigi waar ons die laaste paar dae gaan bly. Ons kom teen die middag aan in Senggigi. ‘n Dag en ‘n half later. Met min etes en slaap en bad tussenin.

IMG_3066

Senggigi lê uitgestrek langs die westelike kus van Lombok. So ‘n small strook van geboue, strate en strande. Die hoofpad kronkel hier al langs die kus, aan die een kant is daar uitgestrekte strande en aan die ander kant troon die digbegroeide berge. Deftige hotelle en resorts is volop.

IMG_3067

Ons gaan tuis by ‘n homestay, effens weggesteek en ‘n klein entjie weg van die hoofpad af. Indah Homestay het ‘n ruim kamer en ‘n ewe ruim bed met wit lakens, ‘n stort onder die sterre en ‘n lieflike tuin waarop al die kamers oopmaak.

IMG_3062

Ons kry ‘n poegie en verken die Senggigi se dele langs die kus. Selfs binneland toe, waar ons ‘n draai gooi. Daar is oorgenoeg mooi strande om van te kies. Na ‘n dag begin ons baie hou van Senggigi.

IMG_3044

Dit was nog altyd vir my vreemd dat daar dikwels ‘n Italiaanse, Franse, Japanese, Chinese en Mexikaanse, en selfs ‘n Griekse restourant op ‘n plek kan wees, maar nie altyd ‘n ordentlike plaaslike restourant met outentieke plaaslike kos nie. So bly ons soek na ‘n opregte, eerlike Indonesiese restourant in Indonesië. Wat raar blyk te wees, totdat ons die Warung Plaza hier in Senggigi raakloop. Outentieke Indonesiese kos, vol geur en smaak. Drie maal gaan eet ons daar, kyk oor die skouer hoe van die geregte gemaak word en ontmoet selfs die eienares.

IMG_3069

So stilletjies besluit ons om eendag weer te kom, as ons kan. Senggigi kry hoë punte by ons. Lombok ook. Waarskynlik sal ons nie weer die rit tussen Labuan Bajo en Senggigi wil doen nie.

IMG_3056

Maar Flores is ook ‘n tweede besoek werd. Om Wae Rebo en Kelimutu te gaan kyk.

En dan moet ons ook by Sulawesi uitkom.

Almal plekke meer as ‘n dagreis ver.

Vriende sonder name

Na ses maande op reis raak mens baie bedrewe met die kuns om tekens te lees.

Die aanwesigheid van ‘n lugverkoelde bus of ‘n groot versameling trolliekoffers is ‘n duidelike teken dat daar Chinese of Koreaanse toeriste in die omtes is. Hulle gaan gewoonlik tuis in hotelle, verkieslik met hysbakke en / of roltrappe. Hul koffers is in skel kleure, met wiele en versier met Hello Kitty of Angry Bird plakkers. Hulle is selfiebehep, en foto’s van hulself by die watsenaam is belangriker as hul besoek aan die watsenaam. Geen tyd om die oomblik te ervaar nie. Bloot te besig met oppervlakkige highlight hopping. Vermy hierdie groepe as jy kan. Vermy ook die areas waar hierdie groepe voorkom.

‘n Blyplek se vooraansig kan jou gruwelik verwar. In Indonesië is blink teëls op stoepe nogal gewild. Maar blink teëls op die stoep is nie altyd ‘n noukeurige aanduiding van ‘n weelderige badkamer of ‘n slaapkamer met keurige smaak nie. Kyk liewer na die hele plek en nie net na die teëls op die stoep nie. As dit kan, vra uit oor warm water, wit beddegoed, lugreëling en ontbyt. As jy jou bespreking per internet doen, kyk die blink stoepe mis. Kyk na foto’s van die slaap- en badkamer. Vermy die plek as die foto’s van die slaap- en badkamer ontbreek, onduidelik is, of deur ‘n vyfjarige kind geneem is.

In die geval van eetplekke is spyskaarte ook nie noodwendig ‘n betroubare beskrywing van die kombuispersoneel se vermoëns nie. Die beskrywing van ‘n dis, en selfs ‘n foto daarvan, het al menigmaal my mond laat water. Dan, as die kos opdaag, is dit ‘n vaal, verbeeldinglose bondeltjie, geskik vir ‘n rot. Kyk liewer na die borde van die gaste in ‘n restourant, of nog beter, die uitdrukkings op hul gesigte. Kyk weer na die pryse, en neem dan die besluit. Kies hoender as jy kan. Ligloop vir ‘n patty. En vermy plekke met groot foto’s van hul kos. Ek het nog nooit onhonger uit ‘n groot M gestap nie. Ons het geleer om die groot M te vermy, selfs al is dit die enigste en goedkoopste opsie.

Na ses maande op reis het ons ook sekere gewoontes af- of aangeleer. Uit ordentlikheid het ons vroeër maar stilgebly en verdra as die diens nie perfek is nie. Nou vra ons indringend uit oor diens, en ons het geleer om nee te sê. En aangeleer dat ons mag sê as ons ongelukkig is.

Ons het besef met hoe min ons eintlik tevrede kan wees. Per ongeluk het ons lugtyd gekoop van ‘n netwerk wat nie orals dekking bied in Indonesië nie. Sedert Lombok was ons sonder selfoonontvangs, en dit was glad nie so erg nie. Ek vermoed dat mens sonder TV, ‘n selfoon, die internet, en selfs vol winkelrakke kan oorleef. Uiteindelik kan jy net een paar skoene op ‘n slag aantrek. Ons het elkeen net een rugsak, nogtans kon ons selfs nog minder klere saamgebring het. Met ‘n dagsakkie oor my skouer klim ons bedags op ‘n poegie en rits rond. Ons stop waar ons wil om ‘n foto te neem of te swem en saans soek ons net ‘n lekker bord kos, ‘n skoon badkamer en ‘n gemaklike bed. Dis al.

Na ses maande op reis, glo ons meer as ooit in die bestaan van engele. Onverklaarbaar kom engele op jou pad, en gee vir jou die oplossing waarna jy soek. Party engele het name, soos Morgan van Wenzhou. Maar ander engele kom en gaan naamloos deur jou lewe. ‘n Ouma sonder naam wat vir ons plekmaak in haar karretjie sodat ons nie natreën nie in Brinchang. Die stil Belg wat ons na ‘n blyplek in Port Barton toe neem. Die seun op ‘n motorfiets wat met my rondry totdat ons ‘n blyplek in Kuta Lombok kry.

Ons het ook die taal van Wanderlust aangeleer. ‘n Taal sonder woorde, eksklusief gebruik deur reisigers op pad na êrens. Terwyl jy swetend op trappe, of teen ‘n steil bult te midde van mal verkeer voortbeur, glimlag jy dapper vir mekaar. As jy aanmeld by jou blyplek en dankbaar jou bagasie teen die toonbank uitstal, word jy woordeloos verwelkom. En as jy op ‘n vierdag-bootreis saam met jongmense so oud soos jou eie kinders klim, begin jy gesels oor reis. Oor bestemmings, waarvandaan julle kom, waarheen julle op pad is en oor hoekom julle reis. En ons raak vriende met vriende sonder name. Wanderlust-taal ken nie verskille in ouderdom, afkoms of koers nie.

IMG_2986

Aan die einde van ons bootreis van Bangsal na Flores vra een van ons medereisigers wie belangstel in ‘n snorkeltrip in Labuan Bajo. Ons stem in, maar verwag nie veel nie omdat dit nog gereël moet word. En ons voel asof ons nie gaan inpas nie. Te oud vir die kinders. Tog behou ons kontak met hulle, al bly ons by verskillende adresse. By die plek waar ons bly, kry ons een van ons mede-stappers van Rinjani. Ons vertel haar van die snorkelplanne, en sy stem onmiddellik in om ook saam te gaan – mits ons genooi word. Nou is daar tien van ons, maar steeds geen reëling nie.

Soos afgepraat, kry ons mekaar die volgende dag. Ons verstaan dat dit nogal ingewikkeld is om die snorkeltrip te reël. Ons bied onmiddellik aan om te onttrek, omdat ons voel dat ons nie regtig inpas nie. Ons kon enigeen se ouers gewees het. Hiervan wil die groep egter niks hoor nie. Inteendeel, hulle dring daarop aan dat ons móét saamgaan. En hulle onderneem om alles self te reël, ons hoef niks te doen nie. Oulike kinders dié, dink ons.

IMG_2983

Ons bring die res van die dag in Labuan Bajo deur. Labuan Bajo is ‘n klein, bedrywige dorpie met ‘n nog bedrywiger hawe. Tog is toerisme die hartklop van die plek.

Indonesiese besighede, wat baat vind uit toerisme, is in die minderheid. Eintlik seldsaam. Restourante adverteer skaamteloos dat hulle westerse spyskaarte het en duikskole basuin dit uit dat hulle Duits, Frans, Spaans of Italiaans praat. Indonesiese besighede is beperk tot die verhuring van motorfietse, agente vir bootreise, Warungs en plaaslike winkels, die informele vismark en sommige blyplekke. Omtrent al die blyplekke is vol – vol toeriste. Ons dwaal deur die dorpie en saal af in ‘n swembad op een van die kuierplekke se dekke.

Uitsig op Labuan Bajo se besige hawe is onverbeterlik. En in die aand eet ons varsgebraaide barracuda in die vismark. Die Bintangs kom uit die winkel oorkant die straat, yskoud en spotgoedkoop.

IMG_2984

Ons kry ‘n boodskap om die volgende môre by ‘n Italiaanse koffieplek aan te meld vir die beplande snorkeltrip. Tien van ons, 200 Rupiahs per persoon, met snorkelgerei, middagete ingesluit. Na twee stil eilande, waar niemand anders behoort te wees nie.

IMG_2987

Voordat jy “aitsa” kan sê, sit ons op die boot.

Een van ons beste snorkels in ses maande. Twee verlate eilande. Twee van Indonesië se 17,000 eilande. So klein dat ons rondom altwee kan swem. Met gesonde korale, sigbaarheid puik, en volop visse. Ons sien haaie en seevlermuise, en ‘n hele paar vissoorte vir die eerste keer. Ons snorkel totdat ons oumensvelle op ons knieë en enkels het.

IMG_2991

Nog beter as die snorkel is die vriendskap wat gesmee word. Ons ken mekaar vir enkele dae, maar die gemeenskaplike liefde vir reis sement ons aan mekaar vas.

‘n Duitse meisie in haar finale jaar van ingenieurswese, ‘n IT-klong uit Bulgarye, ‘n Franse meisie wat in wingerde in Australië werk en haar Ozzie-kêrel, ‘n Hollandse meisie wat voorheen ‘n deli gehad het en haar ingenieur-kêrel, twee bleek Engelsmanne wat twee jaar lank gespaar het vir die reis waarmee hulle besig is en ons twee Namibiërs, dubbel almal se ouderdom.

IMG_2993

Ten spyte van uiteenlopenheid ontwikkel ‘n vriendskap sonder vooroordele. En ons praat die woordelose taal van Wanderlust.

IMG_2995

In die aand ontmoet ons vir ‘n finale saam-eet by die vismark. Ons gesels en lag in die taal van Wanderlust, adresse word uitgeruil en vir die eerste keer leer ons mekaar se name.

Vriende sonder name kry name.

Om ‘n muur af te breek

My wakkerword is eers nadat ek geland het. Ek en die muur lê saam in die gang. Ons private kajuit is nie meer so privaat nie. Ligte gaan aan en die skipper vra gesteurd wat aangaan. Te verstane, dis immers twee-uur in die nag. Het ek seergekry? Nee darem nie, al het ek op ‘n hardhandige manier wakker geword. Die see is rof, en ons boot beur onverpoosd voort, op en af oor die wilde deinings van die Stille (?) Oseaan. Oor een só ‘n deining is ons matras van die bed geswiep, en ek is deur die lug, reguit dwarsdeur die laaghout wat ons muur met die gang vorm. In Chuck Norris styl. Wou so iets nog altyd doen, maar hierdie slag was dit effens onwillekeurig.

IMG_2880

Kom ek begin by die begin. Ons is per boot op pad vanaf Bangsal op Lombok eiland na die Komodo en Flores eilande. Die boot is redelik basies, soos meeste dinge in Indonesië. Twee kajuite en twee dekke met slaapplek vir ongeveer 30 passasiers. Drie etes per dag; stoppe vir snorkel en swem en ‘n stop in die Komodo Park, waarna ons baie uitsien; drie nagte en vier dae reis vanaf Lombok na Flores; finale stop in Labuan Bajo.

Na Rinjani was ons onmiddellike behoefte net om tot verhaal te kom. Twee dae na die stap het ons nog geskrop om die vulkaan se stof van ons lywe te kry. Asook Rinjani se stof uit ons klere, skoene en rugsakke te kry. Kuta Lombok was ons halte vir herstel.

IMG_2839

Kuta is nie ‘n plek van buitengewone skoonheid nie. Dus was ons verras met Kuta se gewildheid onder toeriste. Vermoedelik is die rede die volop mooi en weggesteekte strande rondom Kuta, veral die strande wat bekend geraak het onder branderplankryers. Ons het genoeg tyd gekry om dié strande te gaan deurkyk, per poegie.

IMG_2841

Motorfietse is die algemene manier van vervoer hier, só algemeen soos twee-kleur hemde by ‘n vetveeveiling. Jy sien kinders ry, gesinne ry, aflewerings wat gedoen word, vrag wat vervoer word, en natuurlik toeriste. Almal op motorfietse. Honderde van hulle. En op een van hulle het ons twee in die omtes van Kuta Lombok gery, sonder rybewys en sonder ‘n helm.

IMG_2833

Op Kuta se strande kan jy rondhang, swem, stap en kyk na ander ouens wat dieselfde doen of miskien branderplankry. Jy kan ‘n plaaslike eetwinkelkie, bekend as ‘n Warung, ondersteun vir ‘n Nasi Goreng. Nasi is rys. Of ‘n Mie Goreng. Noedels. Voeg daarby ‘n koue Bintang en jy ken van die belangrikste woorde in Indonesië.

Om met ‘n boot na Flores te reis, moet ons eers vanaf Kuta na Bangsal, die bedrywige hawe van Lombok. ‘n Afstand van omtrent 80km in swaar verkeer en bo-oor ‘n berg of twee. In Bangsal wag ons in die Lombok Café, saam met honderde ander toeriste, vir ons onderskeie bote na een van die sewentien duisend eilande van Indonesië.

Kommunikasie en die deel van inligting is nie juis waarom Indonesië bekend is nie, en dit vereis dat ek minstens drie kere moet vra oor ons vertrektyd. Uiteindelik word ons geroep, en ek moet bieg dat ons soos uitverkorenes voel.

img_2872.jpg

Ons kry ‘n kajuit bo. Bo beteken direk bo-op die enjinkamer, reg agter die skipper se sitplek. Ons het ‘n venster en ‘n halsstarrige deur. En dan die laaghoutmuur wat skeiding tussen ons en die gang bring. Privaat dus. Wel, in Indonesiese terme.

Die bed bestaan uit ‘n platform waarop ‘n dubbelbedmatras met bont beddegoed lê. Hier begin ons uitdaging – snags skaats die matras, met ons twee daarop, onbeheersd rond op die platform. My poging om die matras met ons rugsakke te stut, is duidelik onsuksesvol want ons gly met elke deining heen-en-weer. En dis hoe ek toe dwarsdeur die muur geval het.

IMG_2883

Die mede-passasiers is almal jonger as ons. Inteendeel, hulle kon ons kinders gewees het. Soos die reis vorder kom die geselsies makliker en meer gereeld, met die gom van ons wanderlust wat ons aan mekaar vasbind. Hier en daar word kontakbesonderhede uitgeruil. En na my val deur die muur, het almal hernieude belangstelling in die twee middeljariges uit Namibië.

Dis ‘n mooi roete. Ons gly langs palmgesoomde strande verby, verby berge met hul spitse bokant wolke en talle klein eilanddorpies. Waar daar ‘n stop is, swem ons. In blousel water.

IMG_2875

Saam met ons ry ‘n sustersboot van dieselfde maatskappy, ook op pad na Flores. Die twee stop gereeld onderwegs, en ons maak van elke geleentheid gebruik om te swem en te snorkel.

Eilande, ‘n see wat vlak, warm, helder en kalm is en twee bote. Wat meer kan ons vra?

IMG_2892

Tientalle van Indonesië se sewentien duisend eilande skuif langs ons bote verby. Meeste is onbewoond.

By meer as een stop klim ons die koppe daar naby uit om ‘n uitsig te kry oor hierdie mooi deel van die skepping. Ons swem tussen seeskilpaaie en seevlermuise, en anker aan ‘n strand wat rooi vertoon van verweerde rooikorale.

IMG_2897

Hoe verder oos, hoe droër die klimaat. Die eilande is ook kleiner en laer. Rondom die kleiner eilande is daar meer seestrome omdat die see se temperatuur oor kort afstande wissel. Op sy beurt veroorsaak die baie seestrome dat dieper water boontoe gedwing word, en saam met dit kom plankton wat die ryk mariene lewe voed. Opwelling, soos langs weskus van suidelike Afrika.

IMG_2924

Die laer topografie van die eilande weer, veroorsak dat dit minder reën, ten spyte van ‘n ligging in die ekwatoriale sone.

Hierdie sameloop van natuurlike omstandighede veroorsaak ‘n semi-ariede streek, omring met ‘n baie ryk seelewe.

IMG_2970

Die Komodo Park bestaan uit ‘n mariene bewaringsgebied sowel as die blyplek van die Komodo drake, en dit is – reg geraai – ‘n Wêrelderfenisgebied.

IMG_2954

Ons boot stop twee maal in die park sodat ons die komodo drake kan sien. Dié drake is eintlik yslike likkewane, maar herinner nogal baie aan dinosourus-speelgoed. Hulle is karnivore, maar ook kanibale. En dodelik. Twee maande gelede is ‘n toeris uit Singapoer gebyt deur een. Eers het hy sy been verloor en daarna is hy oorlede.

IMG_2966

Ons sien ‘n hele klomp van die drake, in hul natuurlike habitat, selfs twee wat baklei. Beslis nie die mees geskikte troeteldiere om aan te hou nie.

IMG_2961

Na die drake beweeg ons aan – in die rigting van Labuan Bajo, ons eindbestemming.

‘n Skoon badkamer, ‘n behoorlike bed en regte mure is wat ons nou nodig het. In my ore sing Zucchero No Sere Yo. Goeie vooruitsigte.